Ik geef het je te doen, een land door de crisis loodsen. Dat valt niet mee, zeker niet wanneer je gewend bent om vanuit het ‘oude denken’ te handelen. Het oude, lineaire, reductionistische denkmodel maakt het niet gemakkelijk om overzicht te krijgen over complexe situaties. Het ‘nieuwe, circulaire of systeemdenken’ geeft veel meer overzicht waardoor crisismanagement in de huidige maatschappij net als een gezondheidscrisis op het persoonlijke vlak een stuk logischer en eenvoudiger wordt.

 

Maar ja, dan moet je wel eerst zien dat er andere denkwijzen bestaan.

 

Het systeemdenken is nog niet erg doorgedrongen in onze huidige maatschappij en dat zie je ook in alle specialismen terug. We leiden mensen op tot experts in details, vervolgens zetten we die mensen bij elkaar in de hoop dat ze samen het geheel kunnen overzien. Je zult begrijpen dat het zo niet werkt.

 

Bij crisismanagement op het persoonlijke of het maatschappelijke vlak is het zaak om eerst het geheel te overzien, alvorens je in de details te verdiepen. Anders ga je paracetamol slikken tegen hoofdpijn, terwijl er een spijker in je hoofd zit, zonder eerst de spijker te verwijderen.

 

Het systeemdenken is al wel gemeengoed in de systeembiologie, de sociale geografie en een aantal moderne studies waaronder biomedische wetenschappen. Waarom men dan in de geneeskunde nog steeds blijft vasthouden aan het reductionistische denkmodel is mij een raadsel.

 

Wanneer je de crisismanagement in de huidige maatschappij en de benadering van een gezondheidscrisis van een patiënt bekijkt, zijn de overeenkomsten tussen beiden opmerkelijk.

 

De gemiddelde patiënt gaat naar de huisarts met een klacht en krijgt daar gewoonlijk (in elk geval na enig aandringen) een medicijn voorgeschreven wat erop gericht is om de symptomen te bestrijden. Dat noemen we een reductionistische manier van crisismanagement. Er wordt niet gekeken naar de samenhang van alle factoren die van invloed zijn op het ontstaan van de aandoening.

 

(Een huisarts heeft overigens te weinig tijd en mogelijkheden om de werkelijke oorzaak op te sporen en op te lossen. Er zijn gelukkig wel steeds meer huisartsen die niet zo makkelijk naar het receptenblok grijpen en de verantwoordelijkheid voor het probleem gedeeltelijk weer terug leggen bij de patiënt. Zij geven steeds vaker leefstijladviezen mee naar huis.)

 

In de maatschappij gaat het precies hetzelfde. Er is een onbekend en ‘gevaarlijk’ virus opgedoken en de regering doet er alles aan om in te grijpen om de symptomen te bestrijden. Door een reductionistische manier van crisismanagement worden vele belangrijke factoren over het hoofd gezien. Tel daarbij op de tunnelvisie die ontstaat door het groepsdenken wat leidt tot maatregelen die de maatschappij totaal ontwrichten en er ontstaat een situatie waarin wij ons nu bevinden.

 

Hoe kan het anders?

 

Wanneer je ALLE factoren die de mens beïnvloeden bekijkt, kun je in kaart brengen hoe een bepaald ziektebeeld kan ontstaan en kun je vervolgens de aandoening behandelen door de oorzaken aan te pakken. Dan moet je eerst begrijpen welke factoren dat zijn. Dan hebben we het over de genetische constitutie in samenhang met de leefomstandigheden en de historie van de patiënt. Vanuit het systeemdenken kun je dan alle factoren IN SAMENHANG met elkaar beïnvloeden.

 

Om een crisis op een optimale manier het hoofd te bieden is het dus zaak om (na een eventuele korte paniekreactie) zo snel mogelijk het overzicht te verkrijgen. Dat doe je door systeemdenkers ofwel generalisten te raadplegen. Laat hen dan verder met de specialisten overleggen over de details. Die specialisten zouden naar mijn idee ook geen podium moeten krijgen in alle praatprogramma’s, zij bezien alles vanuit hun eigen specialisme en overzien niet wat deze informatie met de bevolking doet.

 

Stel je voor dat er iedere avond op TV nieuwe experts komen vertellen dat oxalaten in groene groenten nierstenen kunnen veroorzaken, zonder erbij te vertellen dat voor de meeste mensen groene groenten onontbeerlijk zijn. Wat denk je dat er dan gebeurt? Zo’n boodschap zal een angst voor groenten veroorzaken.

 

Het is niet meer dan logisch dat er in het begin van een crisis even snel gehandeld moet worden. Als je met een hartaanval in het ziekenhuis arriveert zal het dan ook geen zin hebben om eerst aan leefstijlfactoren te gaan werken. Er moet eerst een crisis bezworen worden. Daarna is het tijd om dieper te gaan graven en op zoek te gaan naar de oorzaken. Dat is dan ook het moment dat je met leefstijladviezen op de proppen komt.

 

Ik weet het, het klinkt voor de meeste mensen allemaal heel logisch, toch verandert er niet zoveel (of heel langzaam) in de medische wereld. Het zal dan ook nog wel even duren voordat er een paradigma shift naar het ‘nieuwe, circulaire of systeemdenken’ gerealiseerd zal zijn. Dat is soms frustrerend, toch helpt het wel als we het zoveel mogelijk adresseren.

 

 

Yvonne van Stigt, master in de klinische Psycho, Neuro, Immunologie

The following two tabs change content below.
Yvonne van Stigt

Yvonne van Stigt

Yvonne van Stigt wordt als evolutionair gezondheidsdeskundige veel gevraagd als spreker voor congressen en lezingen. Zij is afgestudeerd in de klinische Psycho Neuro Immunologie aan de Universiteit van Gerona (Spanje). Meer dan 20 jaar geleden gaf haar eigen lichaam aan dat er iets niet goed ging, Yvonne was chronisch moe. Omdat de onderzoeken in het medische circuit geen duidelijkheid gaven, is zijzelf op onderzoek uit gegaan. Door de verandering van haar voedingspatroon kon zij snel weer functioneren en is zij volop gaan studeren. Dit heeft geresulteerd in een vijftal boeken Bekijk de boeken en de Oerslank organisatie. Op dit moment is Yvonne directeur en hoofddocent bij het OPFG, een vernieuwende onderwijsorganisatie op het gebied van de leefstijlgeneeskunde. Wil je daar meer over weten? Neem hier een kijkje op de site van de opleiding
Yvonne van Stigt

Laatste berichten van Yvonne van Stigt (toon alles)